Bescherming van ZZP'ers 05-11-2015

Forse toename van aantal zelfstandigen zonder personeel zet arbeidsmarkt op zijn kop. Moet het kabinet ze hun gang laten gaan, of moeten er regels komen voor pensioen en beloning?

Het zou dé vraag voor de toekomst van de arbeidsmarkt kunnen zijn: moeten goed gekwalificeerde werknemers met een sterke arbeidsmarktpositie eigenlijk niet net zo min worden beschermd als vergelijkbare zelfstandigen zonder personeel (ZZP'ers)?

Het is de vraag die oprijst uit een ambtelijk werkstuk, het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Eindrapport IBO Zelfstandigen zonder personeel, dat het kabinet onlangs naar de Tweede Kamer stuurde. De ambtenaren schetsen een toekomstbeeld waarin niet de juridische positie van mensen die werken bepalend is, maar de vraag in hoeverre zij zelfredzaam kunnen zijn op de arbeidsmarkt.
Een conclusie is: 'Beleid kan beter gericht worden op de behoeften van verschillende groepen werkenden, waarbij de maatvoering afhankelijk is van de gewenste mate van solidariteit en bescherming'.

Dat er iets moet gebeuren, staat voor de ambtenaren vast. Zij analyseerden voor hun rapport alle onderzoeken die de laatste jaren naar de ZZP'ers zijn gedaan, spraken met deskundigen en belangengroepen, en ook met ZZP'ers zelf. Het beeld is dat het om een uiterst gevarieerde groep mensen gaat – van medisch specialisten tot pakketbezorgers, van bouwvakkers tot managementconsultants.

Wie in Nederland als zelfstandige zonder personeel aan de slag kan, moet het ook absoluut niet laten. De voordelen zijn niet alleen zelf je werktijden indelen, zo lang werken als je wilt en zelf bepalen hoe je je werk doet maar er is ook een mooi fiscaal voordeel. Wie zelfstandige is en door de fiscus wordt erkend als 'IB-ondernemer', betaalt zeker bij een bescheiden inkomen, heel weinig belasting (inclusief AOW-premie). Zelfs een ZZP'er die behoorlijk reserveert voor slechte tijden, kan nog goedkoper werken dan een vergelijkbare werknemer.

Ook zijn er natuurlijk minder leuke kanten van dit verhaal. Zo heb je ook ‘schijnzelfstandigen’ die tegen veel lagere kosten aan het werk gaan bij werkgevers dan de werknemers in loondienst. Dit aantal ligt laag en is niet een grote dreiging, het ging hier om 2 tot 15 procent van alle ZZP’ers.

Wat vast staat is dat ZZP’ers in doorsnee tevredener zijn dan werknemers in loondienst. Maar ook is duidelijk dat hun fiscale en wettelijke behandeling zozeer afwijkt van werknemers dat de werking van de arbeidsmarkt erdoor wordt verstoord, voornamelijk aan de onderkant van de arbeidsmarkt.

 


Terug naar overzicht